Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, là ngày hội lớn của toàn dân. Việc tổ chức bầu cử được thực hiện theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND năm 2015; Luật sửa đổi, bổ sung năm 2025; Nghị quyết số 199/2025/QH15 của Quốc hội; Thông tư số 21/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ và các văn bản hướng dẫn của Hội đồng bầu cử quốc gia, Ủy ban bầu cử các cấp.
Ngày bầu cử thống nhất trong toàn quốc là ngày 15/3/2026.
Theo đó, quy trình tổ chức bầu cử được thực hiện như sau:
Bước 1. Thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử
Căn cứ quy định của Luật Bầu cử, chậm nhất 105 ngày trước ngày bầu cử, UBND cấp tỉnh và cấp xã (sau khi thống nhất với Thường trực HĐND và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp) quyết định thành lập Ủy ban bầu cử để tổ chức thực hiện công tác bầu cử theo thẩm quyền.
Ủy ban bầu cử có trách nhiệm thành lập Ban bầu cử ở từng đơn vị bầu cử và thành lập Tổ bầu cử tại mỗi khu vực bỏ phiếu; chỉ đạo, hướng dẫn và kiểm tra toàn bộ công tác bầu cử trên địa bàn.
Bước 2. Lập, niêm yết và quản lý danh sách cử tri
UBND cấp xã chủ trì lập danh sách cử tri; phối hợp với lực lượng Công an khai thác cơ sở dữ liệu dân cư để bảo đảm đầy đủ, chính xác.
Danh sách cử tri được niêm yết công khai theo thời hạn luật định để Nhân dân kiểm tra, giám sát. Cử tri có quyền đề nghị điều chỉnh, bổ sung khi phát hiện sai sót; trường hợp đủ điều kiện theo quy định được cấp Giấy chứng nhận bỏ phiếu ở nơi khác.
Tổ bầu cử thực hiện phát Thẻ cử tri theo kế hoạch của Ủy ban bầu cử.
Bước 3. Chuẩn bị địa điểm và điều kiện tổ chức bỏ phiếu
Địa điểm bỏ phiếu được bố trí tại nhà văn hóa, hội trường, trường học hoặc nơi thuận tiện, bảo đảm trang trọng, an toàn.
Hòm phiếu chính và hòm phiếu phụ được chuẩn bị đầy đủ, niêm phong đúng quy định. Tổ bầu cử tiếp nhận phiếu bầu các cấp, danh sách người ứng cử và tiểu sử tóm tắt, thể lệ bầu cử, con dấu, biên bản và các vật dụng cần thiết phục vụ công tác bầu cử.
Trước ngày bầu cử, Tổ bầu cử rà soát toàn bộ công tác chuẩn bị; thông báo rộng rãi thời gian, địa điểm bỏ phiếu để cử tri biết và tham gia đầy đủ.
Bước 4. Tổ chức bỏ phiếu
Theo quy định của Luật Bầu cử, thời gian bỏ phiếu bắt đầu từ 07 giờ sáng đến 19 giờ cùng ngày. Trường hợp cần thiết có thể bắt đầu sớm hơn (nhưng không trước 05 giờ) hoặc kết thúc muộn hơn (nhưng không quá 21 giờ) theo quy định.
Lễ khai mạc được tổ chức trang trọng, ngắn gọn; kiểm tra và niêm phong hòm phiếu trước sự chứng kiến của cử tri, sau đó tuyên bố bắt đầu bỏ phiếu.
Khi đi bầu cử, cử tri xuất trình Thẻ cử tri và nhận phiếu bầu tương ứng với từng cấp mà mình được tham gia bầu theo quy định của pháp luật.
Cử tri phải trực tiếp đi bầu cử, tự mình viết phiếu và bỏ phiếu kín; không được nhờ người khác bầu thay. Trường hợp không tự viết được phiếu, có thể nhờ người khác viết hộ theo quy định nhưng phải tự mình bỏ phiếu.
Sau khi bỏ phiếu, Tổ bầu cử đóng dấu "Đã bỏ phiếu" vào Thẻ cử tri.
Trường hợp người già yếu, người khuyết tật, người đang điều trị hoặc cách ly… được bố trí hòm phiếu phụ để bảo đảm quyền bầu cử.
Bước 5. Kiểm phiếu và lập biên bản kết quả
Sau khi kết thúc thời gian bỏ phiếu, Tổ trưởng Tổ bầu cử tuyên bố kết thúc bầu cử.
Trước khi mở hòm phiếu, Tổ bầu cử tiến hành kiểm kê số phiếu đã phát, số phiếu chưa sử dụng và lập biên bản theo mẫu quy định; niêm phong phiếu chưa sử dụng đúng quy định.
Việc kiểm phiếu được thực hiện công khai tại phòng bỏ phiếu. Phiếu hợp lệ là phiếu đúng mẫu do Tổ bầu cử phát hành, có dấu của Tổ bầu cử và thể hiện rõ ý chí của cử tri. Phiếu không hợp lệ gồm các trường hợp: không đúng mẫu, không có dấu của Tổ bầu cử, bầu quá số lượng đại biểu được ấn định, gạch xóa hết tên người ứng cử, ghi thêm tên người ngoài danh sách hoặc có ký hiệu riêng làm lộ danh tính.
Sau khi kiểm phiếu xong, Tổ bầu cử lập biên bản kết quả kiểm phiếu theo mẫu quy định và gửi đến Ban bầu cử, UBND và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp.
Bước 6. Báo cáo và công bố kết quả
Trong ngày bầu cử, các tổ chức phụ trách bầu cử thực hiện chế độ báo cáo nhanh theo các mốc thời gian quy định về tình hình cử tri tham gia bỏ phiếu, an ninh, trật tự và các vấn đề phát sinh (nếu có).
Kết quả bầu cử được tổng hợp theo đúng trình tự, thủ tục luật định và được công bố theo thẩm quyền.
Hồ sơ, phiếu bầu và các tài liệu liên quan được niêm phong, lưu trữ theo quy định của pháp luật.
Với sự chuẩn bị chu đáo, nghiêm túc và đúng quy định, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ thực sự là ngày hội của toàn dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân./.