XUÂN VỀ TRÊN QUÊ HƯƠNG LÀNG KHOA BẢNG ĐÔNG NGẠC

Mỗi độ Tết đến, xuân về, trong lòng mỗi người con Đông Ngạc lại dâng lên một niềm xúc động rất riêng. Đó là cảm giác thân thương khi bước chân trên những con đường làng rợp bóng cây cổ thụ, là mùi hương trầm thoang thoảng nơi đình chùa linh thiêng, là sắc đào hồng, mai vàng tô điểm cho từng mái nhà, góc ngõ. Xuân về trên quê hương làng Khoa Bảng Đông Ngạc không chỉ mang theo hơi thở của đất trời giao hòa, mà còn khơi dậy chiều sâu văn hóa, truyền thống hiếu học và niềm tự hào về một miền quê giàu bản sắc giữa lòng Thủ đô Hà Nội.

Làng Đông Ngạc – mảnh đất Khoa Bảng nổi danh xưa kia – từ lâu đã được biết đến là vùng đất "địa linh nhân kiệt", nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, lịch sử và truyền thống hiếu học lâu đời. Trải qua bao biến thiên của thời gian, Đông Ngạc vẫn giữ được cốt cách làng quê Bắc Bộ với đình làng cổ kính, những ngôi nhà cổ rêu phong, những dòng họ khoa bảng nối tiếp nhau làm rạng danh quê hương. Mùa xuân về, những giá trị ấy lại càng hiện lên rõ nét, hòa quyện trong không gian yên bình mà sâu lắng.

Xuân Đông Ngạc bắt đầu từ những ngày cuối năm, khi gió lạnh se sắt nhường chỗ cho nắng hanh vàng dịu. Khắp làng trên xóm dưới rộn ràng không khí chuẩn bị Tết. Người người quét dọn nhà cửa, trang hoàng bàn thờ gia tiên, sửa sang đình chùa, đường làng ngõ xóm. Những cành đào phai, đào bích được mang về từ sớm, khoe sắc hồng tươi trước hiên nhà. Cây quất trĩu quả vàng ươm tượng trưng cho sung túc, đủ đầy. Tất cả tạo nên một bức tranh xuân vừa mộc mạc, vừa ấm áp, rất riêng của làng Khoa Bảng, trong dịp Xuân, Tết Bính Ngọ 2026 này.

 Không thể không nhắc đến nét đẹp tâm linh mỗi độ xuân về ở Đông Ngạc. Đình Chèm, Đình Đông Ngạc, Đình Liên Ngạc, Đình Viên, chùa Tư Khánh, chùa Chèm, các đền miếu linh thiêng trở thành điểm tựa tinh thần cho người dân trong những ngày đầu năm mới. Tiếng chuông chùa ngân vang giữa sớm xuân như gột rửa những lo toan của năm cũ, gửi gắm ước vọng về một năm mới an lành, hạnh phúc. Người Đông Ngạc đi lễ đầu xuân không chỉ để cầu may, cầu phúc, mà còn để tri ân tổ tiên, những bậc tiền nhân đã gây dựng nên truyền thống vẻ vang của làng Khoa Bảng.

 Xuân về cũng là mùa của đoàn tụ. Dù đi đâu, làm gì, Tết vẫn là dịp để mỗi người con Đông Ngạc trở về bên gia đình, sum họp dưới mái nhà thân thương. Bữa cơm tất niên ấm cúng, nồi bánh chưng xanh nghi ngút khói, câu chuyện râm ran bên ấm trà xuân – tất cả tạo nên sợi dây gắn kết bền chặt giữa các thế hệ. Trong những câu chuyện đầu năm, người già kể lại truyền thống hiếu học của làng, nhắc về những bậc danh nhân, khoa bảng; người trẻ lắng nghe với niềm tự hào và ý thức trách nhiệm tiếp nối.

Một nét đẹp không thể thiếu trong mùa xuân Đông Ngạc là các hoạt động văn hóa, văn nghệ, lễ hội truyền thống. Những chương trình biểu diễn nghệ thuật, những làn điệu dân ca, những bài hát ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước vang lên rộn ràng, mang đến không khí phấn khởi, tin tưởng. Đó không chỉ là dịp vui xuân, mà còn là cách để gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa làng Khoa Bảng trong đời sống hiện đại.

Xuân trên quê hương Đông Ngạc hôm nay còn mang diện mạo của một vùng đất đang đổi mới từng ngày. Những con đường được mở rộng, cảnh quan khang trang, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng cao. Dẫu vậy, giữa nhịp sống đô thị hóa nhanh chóng, Đông Ngạc vẫn gìn giữ được hồn cốt làng quê, vẫn trân trọng những giá trị truyền thống như nền tảng cho sự phát triển bền vững. Xuân vì thế không chỉ là mùa của thiên nhiên, mà còn là mùa của niềm tin, của khát vọng vươn lên.

Xuân về trên quê hương làng Khoa Bảng Đông Ngạc là sự hòa quyện giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và đổi mới. Đó là mùa xuân của ký ức, của tự hào, của tình yêu quê hương sâu nặng trong mỗi người con Đông Ngạc. Dù thời gian có trôi đi, dù cuộc sống có nhiều đổi thay, thì mỗi độ xuân về, Đông Ngạc vẫn luôn là chốn bình yên để trở về, là nơi neo giữ tâm hồn, nhắc nhở mỗi người về cội nguồn và trách nhiệm dựng xây quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Bài và ảnh: Mạnh Hùng – Mạnh Đức: Trung tâm Văn hóa – Thông tin và Thể thao phường Đông Ngạc